Pubblichiamo di seguito il Messaggio del Prefetto del Dicastero per il Servizio dello Sviluppo Umano Integrale, la Rev.da Suor Alessandra Smerilli, F.M.A., in occasione della Giornata Mondiale della Pesca che si celebra il 21 novembre 2026:
Testo in lingua inglese
“Come and have breakfast” (Jn 21:12)
Dear Sisters and Brothers,
Last year, on World Fisheries Day, we reflected on Peter’s words to Jesus: “At your word I will let down the nets” (Lk 5:5). This year the Gospel brings us to another night of empty nets. The disciples worked until dawn and had caught nothing. Tired, perhaps discouraged, they turned towards land, and there, on the shore, the risen Lord was waiting. He did not ask what they had caught. He had already lit a charcoal fire and prepared bread and fish (cf. Jn 21:3–9). His words were only: “Come and have breakfast” (v. 12).
This episode reminds us that Christ’s concern extends to the concrete circumstances of those who work at sea, their living and working conditions, and the well-being of their families. Before entrusting Peter with a mission, Jesus welcomes him, feeds him and restores communion. The Church is likewise called to show care for workers, including fishers and their families.
Across the many different realities of fishing — from industrial vessels and small wooden boats to busy ports, quiet coasts, lakes and rivers, and among the local crews and migrant workers — three appeals emerge with particular urgency: to see the person, to protect life, and to remain close.
To see the person: behind every fish that reaches a market or a family table, there is a human being. Fishers are not merely labor in a supply chain, figures in a report or costs in a commercial calculation. They are women and men with names and stories, with gifts, fears and hopes. Their dignity, as a gift from God inherent in every human person, must be recognized and respected, regardless of the economic value of their work, the flag of the vessel on which they serve, or their nationality and legal status. His Holiness Pope Leo XIV reminds us that “the fundamental dignity of each person […] is neither acquired nor earned, nor does it need to be justified” (Magnifica Humanitas, 53). Yet those far from shore are often far from public attention.
To see the fisher is also to see and recognize the closely associated lives and work of others. This includes the work of women — all too rarely acknowledged—who process and sell the catch, mend the nets, keep the accounts and hold families together. It means remembering the families who carry the weight of every departure. It also means listening to young people unsure whether the sea still holds a future for them and to migrant fishers whose language or legal status leaves them afraid to ask for help.
The second appeal is to protect life. The fire Jesus lit on the shore was a concrete gesture of care, and it calls us to protect fishers’ lives, uphold their dignity, and ensure decent working conditions. This means safe vessels, adequate training and rest, fair wages and contracts, and protection from exploitation and abuse. International standards, including the International Labour Organization Work in Fishing Convention of 2007 (No. 188), are essential to ensuring that these protections become a reality.
Care for the sea cannot be separated from care for those who make their living by it. Pollution, declining fish stocks and climate change are placing growing pressure on marine ecosystems and fishing communities alike. As fish stocks shift and catches become less predictable, many fishers face higher costs and greater risks. Sustainable fishing must therefore protect both the marine environment and the livelihoods of fishing communities, recognizing small-scale fishers as partners whose knowledge is essential to this effort.
On this day, we remember and pray for those who have died or disappeared at sea, those injured, detained, exploited or abandoned, and the families still waiting for news. May our remembrance be marked not only by sorrow, but also by a commitment to prevention, justice and faithful accompaniment.
The third appeal is to remain close. The Church is called to accompany fishers at every stage, from recruitment to the long weeks at sea and the return home, so that no one is left alone when a contract ends or when injury and trauma occur. This presence includes prayer and the sacraments, and it must also help families reach competent medical, legal and consular assistance. The Church does not replace governments, employers or fishers’ organizations, but it has a distinctive role alongside them: to bring hidden suffering to light and foster a shared commitment to the dignity, rights and well-being of fishers.
At the port of Arguineguín in Gran Canaria, Spain, Pope Leo XIV said that “the Gospel pulls us out of our comfortable position as spectators”, and that “Jesus’ disciples cannot dismiss the cries of those who call out in the night” (Address at the Port of Arguineguín, 11 June 2026). The Holy Father was speaking of migrants arriving by sea, yet his words reach every shore where human dignity is violated. Indeed, this vigilance invites our maritime ministries to become a dependable presence for those reaching land, a Church that stays when public attention has moved on.
I therefore invite local Churches and all people of good will to take three concrete actions in the coming year, one for each of these appeals. To see the person: listen to fishers and their families. To protect life: strengthen an initiative promoting safety, decent work or family support. To remain close: build a reliable partnership to assist fishers in danger or distress. Small, sustained and coordinated actions can become harbors of hope.
With heartfelt gratitude, I call to mind the chaplains, volunteers and pastoral workers of the Apostleship of the Sea, who serve in local Churches throughout the world. Through their presence in ports and maritime communities, their assistance to fishers and their families, and their support in times of difficulty, they give concrete expression to the Church’s pastoral concern. I likewise express my gratitude to fishers’ organizations and maritime welfare partners.
“Come and have breakfast.” These words of Jesus are spoken today to both those who come back with full nets and to those who come back with nothing; to those who fish close to home and to those who cross oceans and borders; to those whose labor is honored and to those who remain unseen. There is a place for everyone around Christ’s fire. No one is measured by what they produce; each is welcomed as a brother or a sister.
May this World Fisheries Day renew our gratitude for all who bring food from the waters and sustain coastal and inland communities. Mary, Morning Star in every storm, watch over those who go out upon the waters and those who wait for their return. Mary, Star of the Sea, lead us all to the shore where the risen Christ has prepared a place for us, where hope is restored and where we learn, at last, to care for one another.
Sister Alessandra Smerilli FMA
Prefect
Dicastery for Promoting Integral Human Development
[01654-EN.01] [Original text: English]
«Venite a mangiare» (Gv 21,12)
Care sorelle e cari fratelli,
L’anno scorso, in occasione della Giornata Mondiale della Pesca, abbiamo riflettuto sulle parole di Pietro a Gesù: «Sulla tua parola getterò le reti» (cfr Lc 5,5). Quest’anno il Vangelo ci conduce a un’altra notte di reti vuote. I discepoli avevano faticato fino all’alba e non avevano preso nulla. Stanchi, forse scoraggiati, si volsero verso terra, e lì, sulla riva, li attendeva il Signore risorto. Egli non chiese che cosa avessero pescato. Aveva già acceso un fuoco di brace e preparato pane e pesce (cfr Gv 21,3-9). Le sue uniche parole furono: «Venite a mangiare» (cfr Gv 21,12).
Questo episodio ci ricorda che l’attenzione di Cristo si estende alle circostanze concrete di chi lavora in mare, alle loro condizioni di vita e di lavoro, e al benessere delle loro famiglie. Prima di affidare a Pietro una missione, Gesù lo accoglie, lo nutre e ristabilisce la comunione. Anche la Chiesa è chiamata a prendersi cura dei lavoratori, compresi i pescatori e le loro famiglie.
Nelle molteplici realtà della pesca – dalle navi industriali alle piccole barche di legno, dai porti affollati alle coste tranquille, dai laghi ai fiumi, tra gli equipaggi locali e i lavoratori migranti – emergono con particolare urgenza tre appelli: vedere la persona, proteggere la vita e restare vicini.
Vedere la persona: dietro ogni pesce che arriva al mercato o sulla tavola di una famiglia, c’è un essere umano. I pescatori non sono semplicemente manodopera in una catena di approvvigionamento, cifre in un rapporto o costi in un calcolo commerciale. Sono donne e uomini con un nome e una storia, con doni, paure e speranze. La loro dignità, in quanto dono di Dio insito in ogni persona umana, deve essere riconosciuta e rispettata, indipendentemente dal valore economico del loro lavoro, dalla bandiera della nave su cui prestano servizio, dalla loro nazionalità e dal loro status giuridico. Sua Santità Papa Leone XIV ci ricorda che «la dignità fondamentale di ogni persona […] non si acquisisce e non si merita, né ha bisogno di essere dimostrata» (cfr Magnifica Humanitas, 53). Eppure coloro che sono lontani dalla riva sono spesso lontani anche dall’attenzione pubblica.
Vedere il pescatore significa anche vedere e riconoscere coloro la cui vita e il cui lavoro sono strettamente legati ai suoi. Ciò include il lavoro delle donne – troppo raramente riconosciuto – che trasformano e vendono il pescato, rammendano le reti, tengono i conti e sorreggono le famiglie. Significa ricordare le famiglie che portano il peso di ogni partenza. Significa anche ascoltare i giovani incerti se il mare custodisca ancora un futuro per loro e i pescatori migranti che, a causa della lingua o della condizione giuridica, hanno paura di chiedere aiuto.
Il secondo appello è proteggere la vita. Il fuoco che Gesù accese sulla riva fu un gesto concreto di cura, e ci chiama a proteggere la vita dei pescatori, a difenderne la dignità e ad assicurare condizioni di lavoro dignitose. Ciò significa imbarcazioni sicure, formazione e riposo adeguati, salari e contratti equi, e protezione dallo sfruttamento e dagli abusi. Gli standard internazionali, tra cui la Convenzione dell’Organizzazione Internazionale del Lavoro (OIL) sul lavoro nel settore della pesca, 2007 (n. 188), sono essenziali perché tali tutele diventino realtà.
La cura del mare non può essere separata dalla cura di coloro che da esso traggono il proprio sostentamento. Inquinamento, diminuzione degli stock ittici e cambiamento climatico esercitano una pressione crescente sia sugli ecosistemi marini sia sulle comunità di pescatori. Con lo spostamento degli stock ittici e la minore prevedibilità delle catture, molti pescatori devono affrontare costi più elevati e rischi maggiori. La pesca sostenibile deve dunque tutelare sia l’ambiente marino sia i mezzi di sostentamento delle comunità di pescatori, riconoscendo nei pescatori artigianali dei partner la cui conoscenza è essenziale per questo impegno.
In questo giorno ricordiamo e preghiamo per coloro che sono morti o scomparsi in mare, per i feriti, i detenuti, gli sfruttati o gli abbandonati, e per le famiglie che attendono ancora notizie. Il nostro ricordo sia segnato non soltanto dal dolore, ma anche dall’impegno per la prevenzione, la giustizia e un fedele accompagnamento.
Il terzo appello è restare vicini. La Chiesa è chiamata ad accompagnare i pescatori in ogni fase, dal reclutamento alle lunghe settimane in mare fino al ritorno a casa, perché nessuno sia lasciato solo quando un contratto termina o quando si verificano infortuni e traumi. Questa presenza comprende la preghiera e i sacramenti, e deve anche aiutare le famiglie ad accedere a un’assistenza medica, legale e consolare competente. La Chiesa non si sostituisce ai governi, ai datori di lavoro o alle organizzazioni dei pescatori, ma ha un ruolo peculiare accanto a loro: portare alla luce le sofferenze nascoste e promuovere un impegno condiviso per la dignità, i diritti e il benessere dei pescatori.
Nel porto di Arguineguín, in Gran Canaria, Spagna, Papa Leone XIV ha affermato che «qui il Vangelo ci strappa dal posto comodo dello spettatore» e che «i discepoli di Gesù non possono considerare estraneo il clamore di chi grida dalla notte» (Discorso al porto di Arguineguín, 11 giugno 2026). Il Santo Padre parlava dei migranti che giungono via mare, ma le sue parole raggiungono ogni riva in cui la dignità umana è ferita. Questa vigilanza invita infatti le nostre realtà di pastorale marittima a diventare una presenza affidabile per chi approda, una Chiesa che resta quando l’attenzione pubblica si è spostata altrove.
Invito pertanto le Chiese locali e tutte le persone di buona volontà a compiere, nel corso del prossimo anno, tre azioni concrete, una per ciascuno di questi appelli. Per vedere la persona: ascoltare i pescatori e le loro famiglie. Per proteggere la vita: rafforzare un’iniziativa che promuova la sicurezza, il lavoro dignitoso o il sostegno alle famiglie. Per restare vicini: costruire un partenariato affidabile per assistere i pescatori in pericolo o in difficoltà. Azioni piccole, costanti e coordinate possono diventare porti di speranza.
Con sentita gratitudine, penso ai cappellani, ai volontari e agli operatori pastorali dell’Apostolato del Mare, che prestano servizio nelle Chiese locali in tutto il mondo. Attraverso la loro presenza nei porti e nelle comunità marittime, la loro assistenza ai pescatori e alle loro famiglie, e attraverso il loro sostegno in tempi di difficoltà, danno espressione concreta della preoccupazione pastorale della Chiesa. Giunga parimenti la mia gratitudine alle organizzazioni dei pescatori e ai partner impegnati nell’assistenza ai marittimi.
«Venite a mangiare». Queste parole di Gesù sono rivolte oggi sia a chi torna con le reti piene sia a chi torna a mani vuote; a chi pesca vicino a casa e a chi attraversa oceani e frontiere; a coloro il cui lavoro è onorato e a coloro che restano invisibili. Intorno al fuoco di Cristo c’è un posto per ciascuno. Nessuno è misurato da ciò che produce; ciascuno è accolto come un fratello o una sorella.
Questa Giornata Mondiale della Pesca rinnovi la nostra gratitudine verso tutti coloro che portano cibo dalle acque e sostengono le comunità costiere e dell’entroterra. Maria, Stella del mattino in ogni tempesta, veglia su chi si avventura sulle acque e su chi ne attende il ritorno. Maria, Stella del Mare, conducici tutti alla riva dove il Cristo risorto ci ha preparato un posto, dove la speranza è restituita e dove impariamo, finalmente, a prenderci cura gli uni degli altri.
Suor Alessandra Smerilli F.M.A.
Prefetto
Dicastero per il Servizio dello Sviluppo Umano Integrale
[01654-IT.01] [Testo originale: Inglese]
« Venez manger » (Jn 21,12)
Chères sœurs et chers frères,
L’année dernière, à l’occasion de la Journée mondiale de la pêche, nous avons médité sur les paroles de Pierre adressées à Jésus : « Sur ta parole, je vais jeter les filets » (cf. Lc 5, 5). Cette année, l’Évangile nous conduit vers une autre nuit de filets vides. Les disciples avaient peiné jusqu’à l’aube et n’avaient rien pris. Fatigués, peut-être découragés, ils retournèrent vers la terre ferme, et là, sur le rivage, le Seigneur ressuscité les attendait. Il ne leur demanda pas ce qu’ils avaient pêché. Il avait déjà allumé un feu de braises et préparé du pain et du poisson (cf. Jn 21, 3-9). Ses seules paroles furent : « Venez manger » (cf. Jn 21, 12).
Cet épisode nous rappelle que l’attention du Christ s’étend aux réalités concrètes de ceux qui travaillent en mer, à leurs conditions de vie et de travail, ainsi qu’au bien-être de leurs familles. Avant de confier une mission à Pierre, Jésus l’accueille, le nourrit et rétablit la communion avec lui. L’Église est elle aussi appelée à prendre soin des travailleurs, y compris des pêcheurs et de leurs familles.
Au sein des multiples réalités du secteur de la pêche – des navires industriels aux petits bateaux en bois, des ports animés aux côtes tranquilles, des lacs aux rivières, parmi les équipages locaux et les travailleurs migrants – trois appels se font entendre avec une urgence particulière : regarder la personne, protéger la vie et rester solidaires.
Regarder la personne : derrière chaque poisson qui arrive au marché ou sur la table d’une famille, il y a un être humain. Les pêcheurs ne sont pas simplement de la main-d’œuvre dans une chaîne d’approvisionnement, ni des chiffres dans un rapport ou des coûts dans un calcul commercial. Ce sont des femmes et des hommes qui ont un nom et une histoire, des talents, des craintes et des espoirs. Leur dignité, en tant que don de Dieu inhérent à chaque personne humaine, doit être reconnue et respectée, indépendamment de la valeur économique de leur travail, du pavillon du navire sur lequel ils servent, de leur nationalité et de leur statut juridique. Sa Sainteté le Pape Léon XIV nous rappelle que « la dignité fondamentale de chaque personne […] ne s’acquiert pas, ne se mérite pas et n’a pas besoin d’être démontrée » (cf. Magnifica Humanitas, n.53). Pourtant, ceux qui sont loin du rivage sont souvent loin aussi de l’attention du public.
Regarder le pêcheur, c’est aussi voir et reconnaître ceux dont la vie et le travail sont étroitement liés aux siens. Cela inclut le travail des femmes – trop rarement reconnu – qui transforment et vendent les prises, raccommodent les filets, tiennent la comptabilité et font vivre leurs familles. Cela signifie se souvenir des familles qui portent le poids de chaque départ. Cela signifie également écouter les jeunes qui se demandent si la mer leur réserve encore un avenir, ainsi que les pêcheurs migrants qui, en raison de la langue ou de leur situation juridique, ont peur de demander de l’aide.
Le deuxième appel consiste à protéger la vie. Le feu que Jésus a allumé sur le rivage était un geste concret de sollicitude. Il nous appelle à protéger la vie des pêcheurs, à défendre leur dignité et à leur garantir des conditions de travail décentes. Cela implique des bateaux sûrs, une formation et un repos adéquats, des salaires et des contrats équitables, ainsi qu’une protection contre l’exploitation et les abus. Les normes internationales, notamment la Convention de l’Organisation internationale du travail (OIT) sur le travail dans le secteur de la pêche, de 2007 (n.188), sont essentielles pour que ces protections deviennent une réalité.
La protection de la mer ne peut être dissociée de celle des personnes qui en tirent leur subsistance. La pollution, la diminution des stocks de poissons et le changement climatique exercent une pression croissante tant sur les écosystèmes marins que sur les communautés de pêcheurs. En raison du déplacement des stocks de poissons et de la moindre prévisibilité des prises, de nombreux pêcheurs doivent faire face à des coûts plus élevés et à des risques accrus. La pêche durable doit donc préserver à la fois l’environnement marin et les moyens de subsistance des communautés de pêcheurs, en reconnaissant les pêcheurs artisanaux comme des partenaires dont les connaissances sont essentielles à cet engagement.
En ce jour, nous rendons hommage et prions pour ceux qui sont morts ou disparus en mer, pour les blessés, les détenus, les personnes exploitées ou abandonnées, ainsi que pour les familles qui attendent encore des nouvelles. Que notre hommage soit marqué non seulement par la douleur, mais aussi par notre engagement en faveur de la prévention, de la justice et d’un accompagnement fidèle.
Le troisième appel consiste à rester solidaires. L’Église est appelée à accompagner les pêcheurs à chaque étape, du recrutement aux longues semaines en mer jusqu’au retour à la maison, afin que personne ne soit laissé seul à l’expiration d’un contrat ou en cas d’accidents et de traumatismes. Cette présence passe par la prière et les sacrements, et doit également aider les familles à bénéficier d’une assistance médicale, juridique et consulaire compétente. L’Église ne se substitue pas aux gouvernements, aux employeurs ou aux organisations de pêcheurs, mais elle joue un rôle particulier à leurs côtés. Elle met en lumière les souffrances cachées et promeut un engagement commun en faveur de la dignité, des droits et du bien-être des pêcheurs.
Dans le port d’Arguineguín, à Grande Canarie, en Espagne, le Pape Léon XIV a déclaré que « ici, l’Évangile nous arrache à notre confortable rôle de spectateur » et que « les disciples de Jésus ne peuvent ignorer la clameur de ceux qui crient dans la nuit » (Discours au port d’Arguineguín, 11 juin 2026). Le Saint-Père parlait des migrants qui arrivent par la mer, mais ses paroles s’adressent à tous les rivages où la dignité humaine est bafouée. Cette vigilance invite en effet nos structures de pastorale maritime à devenir une présence fiable pour ceux qui débarquent, une Église qui reste présente lorsque l’attention publique s’est tournée vers d’autres horizons.
J’invite donc les Églises locales et toutes les personnes de bonne volonté à mener, au cours de l’année à venir, trois actions concrètes, une pour chacun de ces appels. Pour regarder la personne : écouter les pêcheurs et leurs familles. Pour protéger la vie : renforcer une initiative qui favorise la sécurité, un travail digne ou le soutien aux familles. Pour rester solidaires : construire un partenariat fiable afin d’aider les pêcheurs en danger ou en difficulté. Des actions modestes, constantes et coordonnées peuvent devenir des sources d’espérance.
C’est avec une profonde gratitude que je pense aux aumôniers, aux bénévoles et aux agents pastoraux de l’Apostolat de la Mer, qui exercent leur ministère au sein des Églises locales à travers le monde. Par leur présence dans les ports et au sein des communautés maritimes, par l’aide qu’ils apportent aux pêcheurs et à leurs familles, ainsi que par leur soutien dans les moments difficiles, ils incarnent concrètement la sollicitude pastorale de l’Église. Je tiens également à exprimer ma gratitude aux organisations de pêcheurs et aux partenaires engagés dans l’accompagnement des marins.
« Venez manger ». Ces paroles de Jésus s’adressent aujourd’hui tant à ceux qui reviennent les filets pleins qu’à ceux qui reviennent les mains vides ; à ceux qui pêchent près de chez eux et à ceux qui traversent les océans et les frontières ; à ceux dont le travail est honoré et à ceux qui restent invisibles. Autour du feu du Christ, il y a une place pour chacun. Personne n’est jugé à l’aune de ce qu’il produit ; chacun est accueilli comme un frère ou une sœur.
Que cette Journée mondiale de la pêche renouvelle notre gratitude envers tous ceux qui tirent leur subsistance des eaux et soutiennent les communautés côtières et de l’arrière-pays. Marie, Étoile du matin dans chaque tempête, veille sur ceux qui s’aventurent sur les eaux et sur ceux qui attendent leur retour. Marie, Étoile de la Mer, conduis-nous vers le rivage où le Christ ressuscité nous a préparé une place, où l’espoir renaît et où nous apprenons, enfin, à prendre soin les uns des autres.
Sr. Alessandra Smerilli F.M.A.
Préfet
Dicastère pour le Service du Développement Humain Intégral
[01654-FR.01] [Texte original: Anglais]
«Vengan a comer» (Jn 21,12)
Queridas hermanas y hermanos:
El año pasado, en la Jornada Mundial de la Pesca, reflexionamos sobre las palabras de Pedro a Jesús: «¡Maestro, hemos trabajado la noche entera y no hemos sacado nada, pero si tú lo dices, echaré las redes!» (Lc 5,5). Este año, el Evangelio nos lleva a otra noche de redes vacías. Los discípulos trabajaron hasta el amanecer y no habían pescado nada. Cansados, tal vez desanimados, se dirigieron hacia la tierra firme, y allí, en la orilla, los esperaba el Señor resucitado. No les preguntó qué habían pescado. Ya había encendido un fuego y preparado pan y pescado (cf. Jn 21,3-9). Sus palabras fueron simplemente: «Vengan a comer» (v. 12).
Este episodio nos recuerda que la preocupación de Cristo se extiende a las circunstancias concretas de quienes trabajan en el mar, a sus condiciones de vida y de trabajo, y al bienestar de sus familias. Antes de encomendarle una misión a Pedro, Jesús lo acoge, lo alimenta y restablece la comunión con él. La Iglesia está igualmente llamada a mostrar su preocupación por los trabajadores, incluidos los pescadores y sus familias.
A través de las diversas realidades de la pesca ―desde buques industriales y pequeñas embarcaciones de madera hasta puertos ajetreados, costas tranquilas, lagos y ríos, y entre las tripulaciones locales y los trabajadores migrantes― surgen tres llamamientos de atención con especial urgencia: ver a la persona, proteger la vida y permanecer cerca.
Ver a la persona: detrás de cada pescado que llega a un mercado o a la mesa de una familia, hay un ser humano. Los pescadores no son simplemente mano de obra en una cadena de suministro, cifras en un informe o costos en un cálculo comercial. Son mujeres y hombres con nombres e historias, con dones, temores y esperanzas. Su dignidad, como don de Dios inherente a cada persona humana, debe ser reconocida y respetada, independientemente del valor económico de su trabajo, del pabellón del barco en el que prestan servicio, o de su nacionalidad y situación legal. Su Santidad el Papa León XIV nos recuerda que «la dignidad fundamental de cada persona no se adquiere, no debe ganarse ni necesita ser demostrada» (Carta enc. Magnifica humanitas, 53). Sin embargo, quienes están lejos de la costa suelen estar lejos de la atención pública.
Ver al pescador es también ver y reconocer las vidas y el trabajo de otras personas estrechamente relacionadas con él. Esto incluye el trabajo de las mujeres ―muy pocas veces reconocido― que procesan y venden el fruto de la pesca, remiendan las redes, llevan las cuentas y mantienen unidas a las familias. Significa recordar a las familias que cargan con el peso de cada partida. También significa escuchar a los jóvenes que no están seguros de si el mar aún les ofrece un futuro y a los pescadores migrantes cuyo idioma o situación legal les impide pedir ayuda.
El segundo llamamiento es a proteger la vida. El fuego que Jesús encendió en la orilla fue un gesto concreto de cuidado, y nos llama a proteger la vida de los pescadores, defender su dignidad y garantizar condiciones laborales dignas. Esto implica embarcaciones seguras, capacitación y descanso adecuados, salarios y contratos justos, y protección contra la explotación y el abuso. Las normas internacionales, incluido el Convenio sobre el trabajo en la pesca de 2007 (N.º 188) de la Organización Internacional del Trabajo, son esenciales para garantizar que estas protecciones se hagan realidad.
El cuidado del mar no puede separarse del cuidado de quienes se ganan la vida gracias a él. La contaminación, la disminución de las poblaciones de peces y el cambio climático están ejerciendo una presión cada vez mayor tanto sobre los ecosistemas marinos como sobre las comunidades pesqueras. A medida que las poblaciones de peces se desplazan y las capturas se vuelven menos predecibles, muchos pescadores enfrentan costos más altos y mayores riesgos. Por lo tanto, la pesca sostenible debe proteger tanto el medio ambiente marino como los medios de vida de las comunidades pesqueras, reconociendo a los pescadores de pequeña escala como socios cuyos conocimientos son esenciales para este esfuerzo.
En este día, recordamos y rezamos por quienes han fallecido o desaparecido en el mar, por los heridos, detenidos, explotados o abandonados, y por las familias que aún esperan noticias. Que nuestro recuerdo no solo esté marcado por el dolor, sino también por un compromiso con la prevención, la justicia y el acompañamiento fiel.
El tercer llamamiento es a permanecer cerca. La Iglesia está llamada a acompañar a los pescadores en cada etapa, desde el reclutamiento hasta las largas semanas en el mar y el regreso a casa, para que nadie se quede solo cuando termina un contrato o cuando se producen lesiones y traumas. Esta presencia incluye la oración y los sacramentos, y también debe ayudar a las familias a obtener asistencia médica, legal y consular competente. La Iglesia no sustituye a los gobiernos, a los empleadores ni a las organizaciones de pescadores, pero tiene un papel distintivo junto a ellos: hacer evidente el sufrimiento oculto y fomentar un compromiso compartido con la dignidad, los derechos y el bienestar de los pescadores.
En el Puerto de Arguineguín, en Gran Canaria, España, el Papa León XIV dijo que «el Evangelio nos arranca del lugar cómodo del espectador», y que «los discípulos de Jesús no pueden considerar ajeno el clamor de quienes gritan desde la noche» (Discurso, 11 junio 2026). El Santo Padre se refería a los migrantes que llegan por mar, pero sus palabras llegan a todas las costas donde se viola la dignidad humana. De hecho, esta vigilancia invita a nuestros ministerios marítimos a convertirse en una presencia confiable para quienes llegan a tierra, una Iglesia que permanece incluso cuando la atención pública ya se ha desviado.
Por ello, invito a las Iglesias locales y a todas las personas de buena voluntad a emprender tres acciones concretas durante el próximo año, una por cada uno de estos llamamientos. Para ver a la persona: escuchar a los pescadores y a sus familias. Para proteger la vida: fortalecer una iniciativa que promueva la seguridad, el trabajo digno o el apoyo a las familias. Para permanecer cerca: construir una alianza confiable para ayudar a los pescadores en peligro o en situación de emergencia. Las acciones pequeñas, constantes y coordinadas pueden convertirse en refugios de esperanza.
Con sincera gratitud, recuerdo a los capellanes, voluntarios y agentes pastorales del Apostolado del Mar, que prestan servicio en las Iglesias locales de todo el mundo. A través de su presencia en los puertos y las comunidades marítimas, su ayuda a los pescadores y sus familias, y su apoyo en momentos de dificultad, dan expresión concreta a la preocupación pastoral de la Iglesia. Asimismo, expreso mi gratitud a las organizaciones de pescadores y a los socios que se dedican al bienestar marítimo.
«Vengan a comer». Estas palabras de Jesús, hoy se dirigen tanto a quienes regresan con las redes llenas como a quienes regresan con las manos vacías; a quienes pescan cerca de casa y a quienes cruzan océanos y fronteras; a quienes ven recompensado su trabajo y a quienes pasan desapercibidos. Hay un lugar para todos alrededor del fuego de Cristo. A nadie se le juzga por lo que produce; a cada uno se le acoge como a un hermano o una hermana.
Que esta Jornada Mundial de la Pesca renueve nuestra gratitud hacia todos aquellos que nos traen alimento de las aguas y sostienen a las comunidades costeras y del interior. María, Estrella de la Mañana en cada tormenta, cuida de quienes se adentran en las aguas y de quienes esperan su regreso. María, Estrella del Mar, guíanos a todos hacia la orilla donde Cristo resucitado nos ha preparado un lugar, donde se restaura la esperanza y donde aprendemos, por fin, a cuidarnos unos a otros.
Sor Alessandra Smerilli, F.M.A.
Prefecto
Dicasterio para la Promoción del Desarrollo Humano Integral
Traduzione in lingua portoghese
«Vinde comer» (cf. Jo 21, 12)
Queridos irmãos e irmãs,
No ano passado, por ocasião do Dia Mundial da Pesca, refletimos sobre as palavras de Pedro a Jesus: «Porque Tu o dizes, lançarei as redes» (Lc 5, 5). Este ano, o Evangelho leva-nos a outra noite de redes vazias. Os discípulos tinham trabalhado arduamente até ao amanhecer, mas não tinham apanhado nada. Cansados, talvez até desanimados, dirigiram-se para terra e, ali, esperava-os na margem o Senhor ressuscitado. Ele não perguntou o que tinham pescado, mas tinha já acendido uma fogueira e preparado pão e peixe (cf. Jo 21, 3-9). As suas únicas palavras foram: «Vinde comer» (cf. Jo 21, 12).
Este episódio recorda-nos que a atenção de Cristo se estende às circunstâncias concretas de quem trabalha no mar, às suas condições de vida e trabalho, e ao bem-estar das suas famílias. Antes de confiar a missão a Pedro, Jesus acolhe-o, alimenta-o e restaura a comunhão. Também a Igreja é chamada a cuidar dos trabalhadores, incluindo os pescadores e suas famílias.
Nas múltiplas realidades da pesca – dos navios industriais aos pequenos barcos de madeira, dos portos lotados à costa calma, dos lagos aos rios, entre as tripulações locais e os trabalhadores migrantes – emergem com especial urgência três apelos: ver a pessoa, proteger a vida e permanecer próximos.
Ver a pessoa: por trás de cada peixe que chega ao mercado ou à mesa duma família, encontra-se um ser humano. Os pescadores não são simplesmente mão-de-obra numa cadeia de abastecimento, números num relatório ou custos num cálculo comercial. São mulheres e homens com um nome e uma história, com dons, medos e esperanças. A sua dignidade, enquanto dom de Deus inerente a cada pessoa humana, deve ser reconhecida e respeitada, independentemente do valor económico do seu trabalho, da bandeira da embarcação em que prestam serviço, da sua nacionalidade e do seu estatuto jurídico. Sua Santidade o Papa Leão XIV recorda-nos que «a dignidade fundamental de cada pessoa […] não se adquire, nem se merece, e nem precisa de ser demonstrada» (Carta enc. Magnifica Humanitas, 53). No entanto, frequentemente, quem está longe da costa está também longe da atenção pública.
Ver o pescador significa também ver e reconhecer aqueles cujo trabalho e vida lhe estão intimamente ligados. Isto inclui o trabalho, muito raramente reconhecido, das mulheres que transformam e vendem o peixe, remendam as redes, fazem as contas e sustentam as famílias. Significa lembrar-nos das famílias que carregam o peso de cada partida. Significa também ouvir os jovens que não sabem ao certo se o mar ainda lhes reserva um futuro e os pescadores migrantes que, devido à diversidade da língua ou à situação jurídica, têm medo de pedir ajuda.
O segundo apelo é proteger a vida. A fogueira que Jesus acendeu na margem foi um gesto concreto de cuidado e convida-nos a proteger a vida dos pescadores, a defender a sua dignidade e a garantir dignas condições de trabalho. Isto significa embarcações seguras, formação e descanso adequados, salários e contratos justos, e proteção contra a exploração e os abusos. As normas internacionais, incluindo a Convenção da Organização Internacional do Trabalho (OIT) relativa à pesca, de 2007 (n.º 188), são essenciais para que estas proteções se tornem realidade.
O cuidado do mar não pode estar separado do cuidado daqueles que dele retiram o seu sustento. A poluição, a diminuição das reservas de peixe e as alterações climáticas exercem uma crescente pressão tanto sobre os ecossistemas marinhos como sobre as comunidades de pescadores. Com a deslocação das reservas de peixe e a menor previsibilidade das capturas, muitos pescadores enfrentam custos e riscos mais elevados. A pesca sustentável deve, portanto, proteger tanto o ambiente marinho como os meios de subsistência das comunidades de pescadores, reconhecendo naqueles que são artesanais parceiros cujos conhecimentos são essenciais para este compromisso.
Neste dia, recordamos e rezamos por aqueles que morreram ou desapareceram no mar, pelos feridos, detidos, explorados ou abandonados, e pelas famílias que ainda aguardam notícias. Que esta nossa lembrança seja marcada não só pela dor, mas também pelo compromisso na prevenção, na justiça e num acompanhamento fiel.
O terceiro apelo é permanecer próximos. A Igreja é chamada a acompanhar os pescadores em todas as fases, desde o recrutamento às longas semanas no mar, até ao regresso a casa, para que ninguém seja abandonado quando um contrato termina ou quando acontecem infortúnios e traumas. Esta presença inclui a oração e os sacramentos, e deve também ajudar as famílias a dispor duma competente assistência médica, jurídica e consular. A Igreja não se substitui aos governos nem aos empregadores ou às organizações de pescadores, mas desempenha um papel específico junto deles: trazer à luz sofrimentos escondidos e promover um compromisso partilhado em prol da dignidade, dos direitos e do bem-estar dos pescadores.
No porto de Arguineguín, na ilha de Gran Canária, Espanha, o Papa Leão XIV afirmou: «o Evangelho arranca-nos da posição confortável de espectadores» e «os discípulos de Jesus não podem considerar alheio o clamor de quem grita no meio da noite» (Discurso no porto de Arguineguín, 11 de junho de 2026). O Santo Padre referia-se aos migrantes que chegam por mar, mas as suas palavras alcançam qualquer margem onde a dignidade humana seja ferida. Com efeito, esta vigilância convida as nossas realidades da pastoral do mar a tornarem-se uma presença fiável para quem desembarca, uma Igreja que permanece quando a atenção pública já se deslocou para outro lado.
Convido, portanto, as Igrejas locais e todas as pessoas de boa vontade a realizar, ao longo do próximo ano, três ações concretas, uma para cada um dos apelos propostos. Para ver a pessoa: ouvir os pescadores e suas famílias. Para proteger a vida: reforçar uma iniciativa que promova a segurança, o trabalho digno ou o apoio às famílias. Para permanecer próximos: construir uma parceria fiável para assistir os pescadores em perigo ou em dificuldades. Ações pequenas, continuadas e coordenadas podem tornar-se portos de esperança.
Com sincera gratidão, penso nos capelães, nos voluntários e nos agentes pastorais do Apostolado do Mar, que prestam serviço nas Igrejas locais de todo o mundo. Através da sua presença nos portos e nas comunidades marítimas, da sua assistência aos pescadores e respectivas famílias, e do seu apoio em momentos de dificuldade, concretizam a preocupação pastoral da Igreja. Que a minha gratidão chegue igualmente às organizações de pescadores e aos parceiros empenhados na assistência aos marinheiros.
«Vinde comer». Estas palavras de Jesus dirigem-se hoje tanto a quem regressa com as redes cheias como a quem regressa de mãos vazias; a quem pesca perto de casa e a quem atravessa oceanos e fronteiras; àqueles cujo trabalho é reconhecido e àqueles que continuam invisíveis. À volta da fogueira de Cristo há um lugar para cada um. Ninguém é avaliado pelo que produz; cada um é acolhido como irmão ou irmã.
Que este Dia Mundial da Pesca renove a nossa gratidão a todos aqueles que nos trazem alimento das águas e apoiam as comunidades costeiras e do interior. Maria, Estrela da Manhã em todas as tempestades, vela por quem se aventura nas águas e por quem aguarda o seu regresso. Maria, Estrela do Mar, conduz-nos a todos à costa, onde Cristo ressuscitado nos preparou um lugar, onde a esperança é restituída e onde aprendemos, finalmente, a cuidar uns dos outros.
Irmã Alessandra Smerilli F.M.A.
Prefeita
Dicastério para o Serviço do Desenvolvimento Humano Integral
[01654-PO.01] [Texto original: Inglês]
„Chodźcie, posilcie się!” (J 21, 12)
Drogie Siostry i Drodzy Bracia!
W ubiegłym roku, z okazji Światowego Dnia Rybołówstwa, rozważaliśmy słowa Piotra skierowane do Jezusa: „Na Twoje słowo zarzucę sieci” (Łk 5, 5). W tym roku Ewangelia prowadzi nas do kolejnej nocy pustych sieci. Uczniowie pracowali aż do świtu, ale niczego nie złowili. Zmęczeni, być może zniechęceni, skierowali się ku lądowi, a tam, na brzegu, czekał na nich Pan Zmartwychwstały. Nie zapytał ich, co udało im się złowić. Sam rozpalił już ognisko z węglami i przygotował chleb oraz rybę (por. J 21, 3-9). Powiedział tylko: „Chodźcie, posilcie się!” (w. 12).
Wydarzenie to przypomina nam, że troska Chrystusa obejmuje konkretną sytuację osób pracujących na morzu, ich warunki życia i pracy oraz dobro ich rodzin. Zanim Jezus powierzył Piotrowi misję, przyjmuje go, karmi i przywraca z nim komunię. Kościół jest również powołany do otaczania troską pracowników, w tym rybaków i ich rodziny.
W obliczu różnorodnych realiów rybołówstwa – od statków przemysłowych i małych drewnianych łodzi po tętniące życiem porty, zaciszne wybrzeża, jeziora i rzeki, a także wśród miejscowych załóg i pracowników migrujących – szczególnie pilnie wybrzmiewają trzy wezwania: dostrzegać osobę, chronić życie i pozostawać blisko.
Dostrzegać osobę: za każdą rybą, która trafia na rynek lub na rodzinny stół, stoi człowiek. Rybacy nie są jedynie siłą roboczą w łańcuchu dostaw, liczbami w sprawozdaniach czy kosztami w kalkulacjach handlowych. Są kobietami i mężczyznami, mającymi swoje imiona i historie, talenty, obawy i nadzieje. Ich godność, będąca darem Boga i nieodłączną cechą każdej osoby ludzkiej, musi być uznawana i szanowana, niezależnie od ekonomicznej wartości ich pracy, bandery statku, na którym pracują, ich narodowości czy statusu prawnego. Jego Świątobliwość Papież Leon XIV przypomina nam, że „podstawowej godności każdej osoby nie nabywa się ani się na nią nie zasługuje, nie potrzebuje też ona udowadniania” (Enc. Magnifica humanitas, 53). Tymczasem ci, którzy przebywają daleko od brzegu, często pozostają również poza zasięgiem uwagi opinii publicznej.
Dostrzegać rybaka oznacza również dostrzegać i doceniać życie oraz pracę innych osób, ściśle z nim związanych. Chodzi tu między innymi o pracę kobiet – zbyt rzadko docenianą – które zajmują się przetwarzaniem i sprzedażą połowów, naprawiają sieci, prowadzą księgowość i dbają o więzi w rodzinie. Oznacza to pamiętać o rodzinach, które dźwigają ciężar każdego rozstania. Oznacza także wsłuchiwać się w głos młodych ludzi, którzy nie są pewni, czy morze nadal wiąże się dla nich z perspektywą przyszłości, oraz rybaków-migrantów, którzy z powodu bariery językowej lub nieuregulowanego statusu prawnego boją się prosić o pomoc.
Drugie wezwanie dotyczy ochrony życia. Ognisko, które Jezus rozpalił na brzegu, było konkretnym gestem troski, i wzywa nas ono do ochrony życia rybaków, poszanowania ich godności oraz zapewnienia im godziwych warunków pracy. Oznacza to bezpieczne statki, odpowiednie szkolenia i odpoczynek, sprawiedliwe wynagrodzenie i umowy o pracę, a także ochronę przed wyzyskiem i nadużyciami. Międzynarodowe standardy, w tym Konwencja nr 188 z 2007 r. Międzynarodowej Organizacji Pracy dotycząca pracy w sektorze rybołówstwa, mają zasadnicze znaczenie, aby zagwarantować, że ochrona ta stanie się rzeczywistością.
Troski o morze nie można oddzielić od troski o tych, którzy utrzymują się z pracy na morzu. Zanieczyszczenie, zmniejszające się zasoby ryb oraz zmiany klimatu wywierają coraz większą presję zarówno na ekosystemy morskie, jak i na społeczności rybackie. W miarę jak zmienia się rozmieszczenie zasobów ryb, a połowy stają się coraz mniej przewidywalne, wielu rybaków musi mierzyć się z rosnącymi kosztami i większym ryzykiem. Dlatego zrównoważone rybołówstwo musi chronić zarówno środowisko morskie, jak i źródła utrzymania społeczności rybackich, uznając rybaków prowadzących połowy na małą skalę za partnerów, których wiedza ma zasadnicze znaczenie dla tych działań.
W tym dniu wspominamy i modlimy się za tych, którzy zginęli lub zaginęli na morzu, za rannych, zatrzymanych, wyzyskiwanych lub porzuconych, a także za rodziny, które wciąż czekają na wieści. Niech nasza pamięć będzie naznaczona nie tylko smutkiem, ale także zaangażowaniem na rzecz zapobiegania, sprawiedliwości i wiernego towarzyszenia.
Trzecie wezwanie dotyczy pozostawania blisko. Kościół jest powołany do towarzyszenia rybakom na każdym etapie – od momentu rekrutacji, przez długie tygodnie spędzane na morzu, aż po powrót do domu – tak, by nikt nie pozostał sam po wygaśnięciu umowy lub w przypadku odniesienia obrażeń i przeżycia traumy. Obecność ta obejmuje modlitwę i sakramenty, powinna także pomagać rodzinom w uzyskaniu fachowej pomocy medycznej, prawnej i konsularnej. Kościół nie zastępuje rządów, pracodawców ani organizacji rybaków, ale pełni u ich boku szczególną rolę: wydobywa na światło dzienne ukryte cierpienie i wspiera wspólne zaangażowanie na rzecz godności, praw i dobra rybaków.
W porcie Arguineguín na Gran Canarii w Hiszpanii Papież Leon XIV powiedział, że „Ewangelia wyrywa nas z wygodnego miejsca widza” oraz że „uczniowie Jezusa nie mogą uznać za obce wołania tych, którzy krzyczą pośród nocy” (Przemówienie w porcie Arguineguín, 11 czerwca 2026). Ojciec Święty mówił o migrantach przybywających drogą morską, jednak jego słowa odnoszą się do każdego wybrzeża, na którym naruszana jest godność człowieka. Ta postawa czujności zachęca nasze duszpasterstwa ludzi morza, by stawały się niezawodnym oparciem dla tych, którzy docierają na ląd – Kościołem, który pozostaje blisko także wtedy, gdy uwaga opinii publicznej kieruje się już gdzie indziej.
Dlatego zachęcam Kościoły lokalne i wszystkich ludzi dobrej woli do podjęcia w nadchodzącym roku trzech konkretnych działań, po jednym w odpowiedzi na każde z tych wezwań. Dostrzegać osobę: wsłuchiwać się w głos rybaków i ich rodzin. Chronić życie: umacniać inicjatywy służące poprawie bezpieczeństwa, zapewnieniu godziwych warunków pracy lub wsparciu rodzin. Pozostawać blisko: budować trwałe partnerstwo, aby nieść pomoc rybakom znajdującym się w niebezpieczeństwie lub potrzebujących wsparcia. Niewielkie, ale konsekwentnie podejmowane i skoordynowane działania mogą stać się przystaniami nadziei.
Z serdeczną wdzięcznością wspominam kapelanów, wolontariuszy i osoby posługujące w duszpasterstwie w Apostolstwie Ludzi Morza, którzy służą w Kościołach lokalnych na całym świecie. Poprzez swoją obecność w portach i społecznościach ludzi morza, pomoc niesioną rybakom i ich rodzinom oraz wsparcie udzielane w trudnych chwilach dają oni konkretny wyraz duszpasterskiej trosce Kościoła. Wyrażam również wdzięczność organizacjom rybaków i partnerom działającym na rzecz dobra ludzi morza.
„Chodźcie, posilcie się!” (J 21, 12). Te słowa Jezusa są dziś skierowane zarówno do tych, którzy wracają z pełnymi sieciami, jak i do tych, którzy wracają z niczym; do tych, którzy łowią ryby blisko domu, jak i do tych, którzy przemierzają oceany i przekraczają granice; do tych, których praca jest doceniana, jak i do tych, którzy pozostają niezauważeni. Przy ognisku Chrystusa jest miejsce dla każdego. Nikt nie jest oceniany na podstawie tego, co wyprodukuje; każdy jest przyjmowany jak brat lub siostra.
Niech ten Światowy Dzień Rybołówstwa odnowi naszą wdzięczność wobec wszystkich, którzy pozyskują żywność z wód i przyczyniają się do utrzymania społeczności nadmorskich i śródlądowych. Maryjo, Gwiazdo Zaranna pośród każdej burzy, otaczaj opieką tych, którzy wypływają na wody, oraz tych, którzy czekają na ich powrót. Maryjo, Gwiazdo Morza, prowadź nas wszystkich ku brzegowi, gdzie zmartwychwstały Chrystus przygotował dla nas miejsce, gdzie odradza się nadzieja i gdzie uczymy się wreszcie troszczyć jedni o drugich.
S. Alessandra Smerilli, FMA
Prefekt
Dykasterii do spraw Służby Integralnemu Rozwojowi Człowieka
© Bollettino Santa Sede - 9 novembre 2026